Automaat of schakelen? Zo maak je de juiste keuze

Tien jaar geleden was schakelen de standaard en automaat de uitzondering. Inmiddels kiest ruim een kwart van alle nieuwe cursisten voor een automaat, en dat aandeel groeit elk jaar. Terecht? Dat hangt af van wat je erna van plan bent.

Het praktische verschil

In een automaat heb je geen koppelingspedaal en geen versnellingspook. Wegrijden, schakelen en de hellingproef — de drie dingen waar beginners de meeste lessen aan besteden — vallen daarmee grotendeels weg. Je aandacht kan direct naar het verkeer.

Dat is geen kleinigheid. Bij de meeste cursisten gaat de eerste vier tot zes lessen vooral op aan het automatiseren van de koppeling. In een automaat rijd je vanaf les één met je hoofd op de weg.

De verschillen naast elkaar

	Schakelauto	Automaat
Aantal lesuren	meer	minder
Lesuurtarief	lager	iets hoger
Rijbewijsbeperking	geen	code 78

In een automaat heb je doorgaans minder lesuren nodig, omdat koppeling en versnellingen wegvallen. Het lesuurtarief ligt er meestal iets hoger tegenover. Onder de streep ben je met een automaat vaak wat goedkoper uit — maar dat voordeel verdampt als je later alsnog wilt schakelen.

Onze actuele tarieven staan op de tarievenpagina.

Code 78: wat het écht betekent

Doe je je praktijkexamen in een automaat, dan komt er code 78 op je rijbewijs te staan. Je mag dan uitsluitend voertuigen met automatische transmissie besturen. In de praktijk komt dat neer op:

• Je mag geen schakelauto van vrienden of familie lenen.
• Bij autoverhuur — zeker in het buitenland — betaal je vaak een toeslag voor een automaat, of is er simpelweg geen beschikbaar.
• Voor sommige beroepen (bezorgdiensten, bouw, zorg met poolauto's) is een schakelbewijs nog steeds een eis.

Wil je de code laten verwijderen, dan volg je een omwisselcursus: gemiddeld vier tot zes lessen, gevolgd door een verkort praktijkexamen in een schakelauto. Kosten: ongeveer € 450 tot € 600 inclusief examen.

Wanneer kies je automaat?

Kies voor een automaat als:

• je vooral in de stad gaat rijden en er nooit aan denkt om te schakelen
• je last hebt van stress of overprikkeling en de koppeling je aandacht opeet
• je een lichamelijke beperking hebt die schakelen bemoeilijkt
• je snel je rijbewijs nodig hebt voor werk of studie
• de auto die je gaat rijden sowieso een automaat is (steeds vaker het geval, zeker bij elektrisch)

Wanneer kies je schakel?

Kies voor schakelen als:

• je flexibel wilt zijn met welke auto je rijdt
• je in het buitenland wilt kunnen huren zonder toeslag
• je werk overweegt waarbij een schakelbewijs gevraagd wordt
• je het gewoon leuk vindt om te schakelen — dat is een volstrekt legitieme reden

De ontwikkeling die je moet meewegen

Elektrische auto's hebben geen versnellingsbak. Alle EV's zijn technisch gezien automaten. Nederland rijdt inmiddels voor een steeds groter deel elektrisch, en die trend keert niet om. Voor wie nu zijn rijbewijs haalt en over vijf jaar een eerste auto koopt, is de kans reëel dat die auto geen koppeling heeft.

Dat gezegd hebbende: een tweedehands schakelauto van tien jaar oud blijft nog lang de goedkoopste eerste auto. En daar heb je wél een volledig rijbewijs voor nodig.

Ons advies

Twijfel je? Begin dan in een schakelauto. Je kunt altijd overstappen naar een automaat als het schakelen na een paar lessen echt niet wil vlotten — andersom is het lastiger en duurder.

Heb je haast, of weet je zeker dat je nooit gaat schakelen? Dan is een automaat een prima keuze waar je geen spijt van hoeft te krijgen.

Tijdens de gratis proefles kun je beide proberen. Zeg het gewoon bij het inplannen, dan zorgen we dat de juiste auto klaarstaat. En wil je weten hoeveel lessen je in jouw situatie nodig hebt? Lees hoeveel rijlessen je nodig hebt.