Het CBR-rijexamen: dit gebeurt er van minuut één tot de uitslag

Je hebt je theorie op zak, je tussentijdse toets ging goed en de datum staat in je agenda. Maar wat gebeurt er nou precies tijdens het praktijkexamen? Hieronder loop je het van begin tot eind door, zodat er op de dag zelf geen verrassingen zijn.

Voor het examen: de laatste 30 minuten

Kom een half uur van tevoren aan bij het CBR-examencentrum. Neem mee:

• een geldig identiteitsbewijs (paspoort, ID-kaart of rijbewijs)
• je bril of lenzen als je die nodig hebt
• je zelfreflectieformulier, als je instructeur dat met je heeft ingevuld

In de wachtruimte word je opgeroepen door je examinator. Die stelt zich voor en loopt met je mee naar de auto.

Stap 1: kennismaking en ogentest (5 minuten)

Bij de auto vraagt de examinator je een kenteken te lezen op ongeveer 25 meter afstand. Dat is de wettelijk verplichte ogentest. Lukt dat niet, dan gaat het examen niet door.

Daarna volgt een korte uitleg: hoe de examinator aanwijzingen geeft, dat je zelf verantwoordelijk blijft voor je beslissingen, en dat je gerust mag vragen om herhaling.

Belangrijk om te weten: de examinator geeft aanwijzingen op tijd en duidelijk. Als je iets niet hebt verstaan, vraag het gewoon. Dat telt niet tegen je.

Stap 2: de zelfreflectie (optioneel, 3 minuten)

Sinds een aantal jaar begint het examen vaak met een korte zelfreflectie. De examinator vraagt waar jij zelf denkt goed in te zijn en waar je nog aan werkt. Wees eerlijk. Een kandidaat die zegt "ik vind invoegen op de snelweg nog spannend" komt betrouwbaarder over dan iemand die zegt dat alles vanzelf gaat.

Stap 3: het rijden (ongeveer 35 minuten)

Dit is het hart van het examen. Je rijdt een route die verschillende wegtypes combineert:

Binnen de bebouwde kom

Woonwijken, 30-kilometerzones, kruispunten met en zonder voorrangsborden, rotondes en zebrapaden. Hier wordt vooral gekeken naar je kijkgedrag en je snelheid.

Buiten de bebouwde kom

80-kilometerwegen, vaak met fietsers naast de rijbaan. Inhalen, afstand houden en anticiperen op landbouwverkeer.

Autoweg of snelweg

Invoegen, uitvoegen, rijstrookwisselingen en snelheid aanpassen. Bijna elke examenroute bevat een stuk snelweg.

Zelfstandig rijden (ongeveer 10 minuten)

Een deel van het examen rijd je zonder aanwijzingen: je volgt de borden naar een bepaalde plaats, of je rijdt aan de hand van een routekaartje of navigatie. Verkeerd rijden is hier geen fout — je wordt beoordeeld op hoe je omgaat met je vergissing.

Stap 4: de bijzondere verrichtingen

Je krijgt twee van de volgende opdrachten:

1. Achteruit rijden in een bocht
2. Keren op de weg (halve draai)
3. Hellingproef
4. Parkeren tussen twee auto's (fileparkeren)
5. Vak parkeren, vooruit of achteruit
6. Stoppen op aanwijzing / noodstop

Belangrijkste tip: snelheid is niet belangrijk, veiligheid wel. Kijk voor je begint alle kanten op, kijk tijdens de manoeuvre over je schouder, en als het niet in één keer lukt: corrigeer rustig. Overnieuw beginnen mag.

Stap 5: de uitslag

Terug op het examencentrum krijg je de uitslag direct te horen, meestal nog in de auto. De examinator legt uit waarop de beoordeling is gebaseerd. Ben je geslaagd, dan wordt je resultaat digitaal doorgegeven aan de RDW en kun je je rijbewijs aanvragen bij de gemeente.

Waarop wordt écht beoordeeld?

Veel kandidaten denken dat één fout meteen zakken betekent. Dat is niet zo. De examinator kijkt naar het totaalbeeld binnen vier gebieden:

Beoordelingsgebied	Waar de examinator op let
Voertuigbeheersing	Schakelen, sturen, stoppen, wegrijden
Verkeersdeelname	Voorrang, snelheid, positie op de weg
Kijkgedrag	Spiegels, dode hoek, kijken vóór je handelt
Zelfstandigheid	Beslissingen nemen zonder aanwijzing

Je zakt als er een gevaarlijke situatie ontstaat, als de instructeur moet ingrijpen, of als er een structureel patroon van fouten zichtbaar is — bijvoorbeeld consequent niet in de spiegels kijken.

Zenuwen: normaal, en beheersbaar

Vrijwel iedereen is gespannen. Drie dingen die aantoonbaar helpen:

• Rijd de examenroutes vooraf. Bekendheid haalt een groot deel van de onzekerheid weg.
• Eet iets voor je gaat. Een leeg maagje maakt je onrustiger dan je denkt.
• Zeg het als je gespannen bent. Examinatoren zijn dat gewend en passen hun tempo erop aan.

Heb je serieuze faalangst? Dan is er de faalangstexamen (BNOR): een examen met extra tijd en een examinator die daarvoor is opgeleid. Je instructeur kan dat voor je aanvragen.

Gezakt? Dat is geen ramp

Ongeveer de helft van alle kandidaten slaagt in één keer. Zak je, dan bespreek je met je instructeur wat er misging en oefen je gericht op dat punt. Meestal zijn er vier tot zes extra lessen nodig, geen heel nieuw pakket.

Wil je je kans op slagen in één keer vergroten? Lees ook hoeveel rijlessen je nodig hebt en zorg dat je theorie-examen ruim op tijd binnen is.