Voorrang op de rotonde: de regels die de meesten fout hebben

De rotonde is een van de meest gestelde vragen in het theorie-examen én een van de plekken waar het in de praktijk het vaakst misgaat. De verwarring zit hem bijna altijd in twee dingen: welk bord er staat, en wat je met de fietsers moet.

De hoofdregel: kijk naar het bord

Bij vrijwel elke Nederlandse rotonde staat bij elke toegang het bord B6 (voorrangsweg, de omgekeerde driehoek met haaientanden op het wegdek). Dat bord betekent:

Verkeer dat al op de rotonde rijdt, heeft voorrang. Jij wacht.

Dit is de situatie in ongeveer 95% van de gevallen. Zie je haaientanden op het wegdek voor je, dan weet je genoeg.

De uitzondering: geen bord, geen haaientanden

Staat er géén voorrangsbord? Dan is de rotonde juridisch gewoon een kruispunt en geldt rechts heeft voorrang. Dat betekent iets contra-intuïtiefs: verkeer dat de rotonde op wil rijden, komt van rechts en heeft dus voorrang op jou terwijl jij al op de rotonde rijdt.

Deze situatie kom je in Nederland nog zelden tegen, maar het CBR toetst er wel op.

Fietsers: hier gaat het vaakst mis

Naast veel rotondes ligt een apart fietspad. Of fietsers voorrang hebben, hangt af van de belijning:

Situatie	Wie heeft voorrang
Haaientanden op het fietspad	Jij (het gemotoriseerde verkeer)
Haaientanden op de rijbaan, vóór het fietspad	De fietser
Fietsers rijden op de rotonde zelf (geen apart pad)	Zoals de rotondevoorrang: fietsers op de rotonde gaan voor

Binnen de bebouwde kom hebben fietsers meestal wel voorrang. Buiten de bebouwde kom meestal niet. Maar reken daar nooit op — kijk altijd naar de haaientanden.

En dan de praktische regel die geen bord je vertelt: een fietser die duidelijk niet van plan is te stoppen, laat je gaan. Gelijk hebben en gelijk krijgen zijn op een rotonde twee verschillende dingen.

Richting aangeven: twee momenten

Bij het oprijden:

• Neem je de eerste afslag rechts? Geef rechts aan.
• Ga je rechtdoor of verder? Geef níets aan.
• Links aangeven bij het oprijden is in Nederland niet gebruikelijk en verwarrend voor anderen.

Bij het verlaten:

• Geef altijd rechts aan, vlak voordat je de afslag vóór jouw afslag passeert.

Dat laatste is precies wat de examinator wil zien: niet te vroeg (dan denkt men dat je er eerder af gaat) en niet te laat (dan weet niemand wat je doet).

Je positie op de rotonde

Op een enkelstrooksrotonde houd je gewoon rechts aan en volg je de bocht.

Op een meerstrooksrotonde (turborotonde) kies je je rijstrook al vóórdat je de rotonde oprijdt, op basis van de pijlen op het wegdek. Eenmaal op een turborotonde kun je niet meer van strook wisselen — de stroken zijn gescheiden door verhoogde randen. Kies je verkeerd, dan rijd je een rondje extra. Dat is geen fout tijdens je examen; van rijstrook wisselen wel.

De vijf meest gemaakte fouten

1. Te vroeg de rotonde oprijden omdat je denkt dat de auto op de rotonde de afslag ervoor neemt. Wacht tot je zijn richtingaanwijzer daadwerkelijk ziet én zijn snelheid ziet afnemen.
2. Vergeten rechts aan te geven bij het verlaten. Dit is de meest genoteerde fout op het praktijkexamen.
3. Niet in de rechterspiegel kijken bij het afslaan. Er kan een fietser of scooter naast je zitten.
4. Te hard de rotonde oprijden. Een rotonde rijd je in de tweede versnelling, rustig.
5. Blijven staan terwijl het kan. Onnodig lang wachten telt ook mee: je moet vlot deelnemen aan het verkeer.

Oefenen doe je in de praktijk

Rotondes zijn typisch iets wat je in de theorie begrijpt en in de praktijk moet automatiseren. In en rond Kerkrade, Heerlen en Landgraaf kom je ze in alle soorten tegen: van kleine rotondes in een woonwijk tot meerstrooks rotondes op de doorgaande wegen. Tijdens je rijlessen bij Verkeersschool N300 rijden we ze allemaal, tot je er niet meer over hoeft na te denken.

Meer verkeersregels op een rij? Bekijk ook wat je kunt verwachten tijdens het CBR-rijexamen.